Gedachte-experimenten (1. Relaties)

6-10-2011 / augustus 2013

Drie maanden methode

Door Dick Schoneveld

Daan:
Pa, ik wil nog even terugkomen op het gebroken hart na beëindiging van een relatie. Hoe voorkom je dat je bang wordt voor een nieuwe relatie?

Pa:
Wel Daan, daar is een manier voor, die is ontworpen door een sociologe uit Amerika. Je moet de angst recht in de ogen kijken, je moet je blootstellen aan datgene waar je bang voor bent. En dan merk je, dat het wel meevalt. Er is mee om te gaan. In de psychologie heet dat “exposure”.

D:
Mooie term, pa, maar hoe dan, want dat klinkt allemaal redelijk vaag.

P:
Je kunt meteen al in het begin, vóór de eerste ontmoeting, afspreken, dat, als je na een onbepaalde periode besluit een relatie of een echte vriendschap zonder sex aan te gaan, deze verbintenis 3 maanden duurt, hoe zeker je van elkaar op dat moment ook bent, en hoe verliefd ook. Je kunt dat het beste vóór de eerste ontmoeting uitgebreid en tactisch toelichten, want je mag niet de onjuiste indruk wekken dat je geen vertrouwen hebt in een eventuele relatie met deze vrouw. Iedereen is bang voor afwijzing en vindt het moeilijk de ander af te wijzen. Nu bouw je als het ware de afwijzing al in op een manier die geen afwijzing is. Je schept geen verwachtingen. Zo doe je elkaar geen pijn.

D:
O.K. Dus dat is die exposure.

P:
Nou ja, een vorm ervan. Het is maar een voorbeeld. Je laat je in ieder geval niet afschrikken door iets waar je bang voor bent.

D:
O dus net als een opleiding volgen. Je weet dat je kunt zakken voor het examen en toch begin je eraan. Of na 3 maanden kom je tot de conclusie dat die opleiding niet bij jou past.

P:
Ja. Je weet al vanaf het begin waar je aan toe bent. Je rekent jezelf niet bij voorbaat rijk. En misschien hoop je toch op een tweede kwartaal. Dat is dan een mooie stimulans om je beste beentje voor te zetten. Eventueel zelfs een mooi opstapje naar een relatie of huwelijk in een later stadium.

D:
Dat is het ‘m nou juist, als je niet nog een periode kunt afspreken, kan er toch teleurstelling zijn.

P:
Of een opluchting, want  waarom zou je meteen aan een huwelijk of een relatie denken?! Veel te voorbarig. Als je niet aan een huwelijk denkt is er ook nauwelijks een teleurstelling. Je kunt ook afspreken dat je zeker het eerste kwartaal geen sex hebt hoe graag je in de loop van die periode allebei ook sex wilt.

D:
Om te sterke binding te voorkomen?

P:
Precies, dat is ook een mooie gelegenheid om de ander goed leren kennen, zelfbeheersing en je tijd afwachten. En misschien is er nooit sex en geen tweede periode, maar dan nog kun je er een goede vriendin aan overhouden, die je zo af en toe ziet.

D:
En als je aan het begin al zeker weet dat je de relatie of de vriendschap na 3 maanden niet wilt verlengen?

P:
Wat is zeker weten? Je kunt het niet zeker weten aan het begin. Daar zijn die 3 maanden nu juist voor: om het zeker te kunnen weten. Je kent elkaar amper. En als je het wel zeker weet, dan moet je er helemaal niet aan beginnen.

D:
Stel dat je na 3 maanden allebei door wilt, maar een van de twee wil daarbij sex en de ander niet?

P:
Als je het echt, werkelijk, niet eens kunt worden aan het einde van het kwartaal, dan wordt de verbintenis per definitie niet verlengd; daar moet je sowieso op rekenen. Als je een nieuwe periode wilt, dan moet je het over zovéél eens worden, zoals irritaties, maar ook hoe houd je alles wat je bevalt in ere, wat ga je uitproberen. Eventueel kun je als goede kennissen verder.

D:
Zo kom je dus ook toe aan een echte evaluatie van de afgelopen periode.

P:
Juist. Want in de loop van de 3 maanden mag je het niet uitmaken, behalve uiteraard in bijzondere, onvoorziene gevallen. Onderdeel van het spel is namelijk dat je in de loop van deze periode, problemen zo gauw mogelijk nadat die zich voordoen oplost in goed overleg, en vooral leuke initiatieven uitprobeert. Aan het einde van het kwartaal kun je kijken of het allemaal heeft gewerkt en of je allebei door wilt, weer voor 3 maanden, en hoe. Zo niet, dan is dat spijtig. Maar je hebt allebei met deze mogelijkheid rekening gehouden en daardoor is ermee te leven.

D:
3 maanden lijkt me precies goed. Deze periode is kort genoeg om geen tijd te verliezen en lang genoeg om elkaar te leren kennen en steeds beter leren kennen.

P:
Ja, zo’n uitgebalanceerde periode geeft rust. Als een relatie wordt beëindigd, maakt normaal slechts één van de twee het uit. Je weet niet wie dat zal zijn. Stel dat de één heel veel van de ander houdt en die ander maakt het uit, dan is dat weer een teleurstelling in de liefde. En willen we dat nog wel? Dat grote nadeel wordt nu ondervangen. Bovendien is er het gevaar dat je te veel investeert in een relatie, waardoor je eraan onder doorgaat, als de relatie wordt verbroken. Je moet jezelf kunnen blijven, zodat je na een breuk jezelf onder controle kunt houden.

D:
Slim bedacht.

P:
Ja, want zo houd je gelijkwaardigheid. Gelijkwaardigheid is het belangrijkste element in een gezonde relatie en daarmee ook voor een gezonde beëindiging van een relatie.

D:
Ik kan me voorstellen hoe ouder je wordt, des te belangrijker dit wordt.

P:
Maar er zijn nog meer voordelen. De kans is normaal gesproken heel groot dat een relatie impulsief wordt beëindigd. Heb je dat eenmaal gedaan, dan kan je niet meer terug, want de wond is al aangebracht.

D:
Hebt u dit wel eens meegemaakt, pa?

P:
Ja, ik wil er nu niet over uitweiden, maar het is heel erg.

D:
O.K. Dan gaan we toch dóór.

P:
Nog een voordeel is dat je kunt afspreken een paar weken geen contact te hebben zonder dat er meteen alarmbellen gaan rinkelen. In die tijd kun je alles op een rijtje zetten en een oplossing voor problemen bedenken of leuke initiatieven voorbereiden. Je kunt zelfs afspreken geen contact met elkaar te hebben, al dan niet met tussenpozen, tot de 3 maanden voorbij zijn. Intussen kun je, uiteraard zonder sex, op een heel ander niveau met andere mensen goede vrienden blijven en worden, want je verdere sociale leven gaat gewoon door. Er blijft altijd de mogelijkheid open nieuwe kennissen op te doen zonder dat je het geringste spoor van ontrouw vertoont. Je kunt eventueel afspreken hoe. Er is weinig reden tot jaloezie, want de relatie duurt toch “maar” drie maanden.

D:
Even afstand nemen lijkt me soms inderdaad belangrijk.

P:
Aan het begin van het nieuwe kwartaal kan er een voortzetting zijn van de relatie met een nieuw en feestelijk begin met nieuwe afspraken of een bevestiging van oude afspraken. Het eventuele alternatief, voorlopig geen relatie of de overstap naar een andere relatie, is op deze manier veel natuurlijker. Een slechte relatie wordt zo niet kunstmatig in stand gehouden. Normaal gebeurt het, vaak min of meer onopzettelijk, dat de een de ander aan het lijntje houdt. De kans daarop is met deze methode klein doordat goed de vinger aan de pols wordt gehouden.

D:
Als ik het goed begrijp, pa, komt deze methode eigenlijk neer op het aanbrengen van houvast in een berg vol gegevens, gedachten en gevoelens, die vaak ook nog tegenstrijdig zijn.

P:
Ja. Je moet alleen trouwen of een relatie aangaan als het echt goed voelt om bij elkaar te zijn, als er een klik is, als er chemie is. Je weet dat niet altijd al na 3, 6 of 9 maanden, er kunnen allerlei blokkades en afweermechanismen zijn. Of je kent elkaar nog niet goed genoeg. Pas als je dan een nieuwe periode aangaat, heb je kans dat je deze problemen alsnog kunt oplossen. Ik heb op mijn 24e een relatie gehad die pas begon na dansen. Pas toen verdween er een muur en ontstond er wederzijds een echt duidelijke klik. Ik werd meteen tot over mijn oren verliefd op deze vrouw. De relatie heeft drie jaar geduurd.

D:
Hoe kwam er een eind aan?

P:
Problemen. We hadden wel veel gemeen, maar overeenkomsten in belangstelling geven niet de doorslag. Hoe je je voelt bij de ander is toch hét criterium. Problemen van allerlei aard kunnen dit gevoel tijdelijk of blijvend verstoren in de vorm van veel onenigheid. Zijn de problemen blijvend en ondermijnen ze de relatie echt, dan kun je beter stoppen. Het kan veel ellende voorkomen.

D:
Toch zonde.

P:
Zeg dat wel, en onnodig. Maar dat besef kwam pas later, toen ik deze methode leerde kennen. Elke drie maanden een uitgebreid toetsmoment werkt fantastisch.

D:
Lijkt me ook logisch.

P:
Precies. Maar het gaat om het gevoel. Laat dat niet ondersneeuwen door perfectie na te streven. Het concrete doel is op deze manier je relatie juist ongecompliceerd en spontaan te maken of van een slechte relatie op een goede manier afscheid te nemen. En dan nog kun je afspreken dat je goede vrienden blijft voor zover mogelijk.

D:
Ik heb wel eens gelezen dat een stel afspreekt sex te hebben op vooraf bepaalde tijdstippen. Lijkt uw systeem daar niet op?

P:
Nee, totaal niet. Mijn systeem betreft de relatie zelf, of die er is of niet.

D:
O, dus je hoeft binnen de relatie helemaal niet veel afspraken te maken.

P:
Welnee, je spreekt alleen iets af, als je allebei het nut ervan inziet.

D:
Geniaal.

P:
Vind ik ook.

D:
Dat is het dus?

P:
Nee, dat vergat ik bijna te zeggen, je hebt geen sex met een ander zolang je huidige relatie met of zonder sex duurt. Dat is eigenlijk ook logisch. Je hebt immers een gewone relatie, het bijzondere karakter, voor wat betreft de duur, is er alleen voor de gemoedsrust en de duidelijkheid.

D:
O.K. Klinkt goed. Wie heeft dit bedacht?

P:
Margaret Mead, een Amerikaanse sociologe. Het voordeel is dat, op deze manier, een relatie fris blijft en nooit een sleur wordt en dat problemen niet dooretteren maar worden besproken en opgelost. Je blijft alert en creatief.

D:
Is deze methode nog ergens in een boekje beschreven?

P:
Nee, ik heb een jaar of 30 geleden een interview gelezen met een van de beste therapeuten van Nederland, Kees van der Velden, de grondlegger van de directieve therapie in Nederland. Hij maakte melding van deze methode en noemde eigenlijk alleen de periode van drie maanden en de bedenkster. De invulling van de methode, de voordelen, enz. is het resultaat geweest van een proces bij mezelf.

D:
Een proces bij uzelf?

P:
Ja, ik zei er al iets over.

D:
Weet ik, maar dat was maar heel summier.

P:
De meeste van mijn eigen relaties gingen volgens het geëikte patroon: steeds meer problemen die niet opgelost werden. Ik had genoeg van relaties. Toen ben ik gaan nadenken over welke voordelen de 3-maanden-methode eigenlijk heeft. Ik heb me nog niet veel kans gegeven daarvan zelf te profiteren. Maar het is niet moeilijk je voor te stellen dat die voordelen ook echt werken.

D:
Het is het overwegen waard. Alleen, je kunt als paar, zo geen lange-termijn-beslissingen nemen.

P:
Dat is waar. En daarom hoeft dit hulpmiddel niet eindeloos te duren. Het is maar een hulpmiddel. Als je bijvoorbeeld na 2 jaar gewend bent om actief en creatief in je relatie te staan, en je verlangt ernaar bij elkaar te zijn, kun je trouwen, samenwonen of een duurzame LAT-relatie aangaan zonder de 3-maanden-methode.

D:
Dacht ik ook. Even naar de w.c. Fijn pa, dit gesprek.

P:
Ja maar we moeten er nu toch een punt aan draaien, Daan, het is bedtijd.

……………….

P:
Daan, hallo, de w.c.-deur achter je dicht doen als je bezig bent. Weet je best.

D:
O.K.

………………………………………………

D:
Ik wil het 3-maanden-systeem nog even samenvatten.

P:
Ga je gang.

D:
Zo lang je kennissen van elkaar bent, hoef je niets te regelen. Je gaat eventueel een relatie of een vriendschap aan. Als je het doet, dan voor 3 maanden. Na afloop van elk kwartaal bespreek je of de verbintenis wordt verlengd en zo ja hoe. Je mag tussentijds de verbintenis niet verbreken, behalve in bijzondere omstandigheden. .

P:
Keurig. In de gangbare relaties gaat het meestal zo: Als je doorgaat, blijft toch vaak de optie stoppen constant onbewust en zeurend op de achtergrond aanwezig, er is doorlopend twijfel. Je zet de relatie voort zonder erbij na te denken, uit angst en gemakzucht, want problemen bespreken wordt gezien als problemen opzoeken. Als je stopt wordt ook dit besluit vaak op verkeerde gronden genomen en ook nog eens als een dief in de nacht meegedeeld. Problemen kunnen vaak best worden opgelost.

D:
Slappe boel, dit onduidelijke gedoe. Geef mij Margaret Mead maar.

P:
Zou ik toejuichen. Maar de kans bestaat dat degene met wie je zo’n relatie wilt aangaan, deze methode niet ziet zitten, hoe onbegrijpelijk misschien voor ons ook. Dan kun je het beste niet doordrammen maar uitzoeken waar de weerstand zit en een compromis zoeken.

D:
We hebben heel wat besproken, pa.

P:
Het is half 11 zie ik. Het is nu toch echt bedtijd voor je.

D:
Hartstikke bedankt pa, voor dit gesprek.

P:
Graag gedaan, Daan.

D:
O.K. Ik ga, maar eerst nog even dit. Hoe zal ik het zeggen? De meeste vrienden van me zeggen nooit “u” tegen hun vader. Ik vind het helemaal niet erg “u” tegen jou te zeggen hoor, maar ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe dat zo gegroeid is in ons gezin.

P:
Daan, als een kind zichzelf als een gelijkwaardige ten opzichte van zijn ouders ziet, dan neemt het kind onbewust een te zware last op zich, want dan moet hij zich óók als een volwassene gedragen. In hoeveel gezinnen komt het bij problemen tussen ouders niet voor, dat kinderen willen bemiddelen of moeten kiezen tussen de een of de ander?! Veel te hoog gegrepen. Ja, onethisch. Verder staat in de Bijbel “Eert uw vader en uw moeder”. Als hiermee liefde was bedoeld, dan zou dat vallen onder het gebod “Hebt uw naasten lief als uzelf” en dus overbodig zijn. Je hoeft niet te houden van je ouders, want “houden van je ouders” betekent voorzien in hun belangen en behoeften. Maar dat moeten ze zelf doen, ouders moeten zorgen voor de belangen en behoeften van hun kinderen. Voor die verantwoordelijke positie van ouders verdienen ze jouw respect. Dat is “Eert uw vader en moeder”. En natuurlijk is het fijn als je van je ouders kunt houden, maar je ouders nemen geen speciale positie in bij het houden van de medemens. Dat zou je eigen ontwikkeling alleen maar in de weg staan. Je zou bijvoorbeeld gerust kunnen emigreren, als je zeker van je zaak bent, ook al zou dat inhouden dat we elkaar nooit meer zullen zien. Mijn hart zou misschien bijna breken. Maar ja, zo is het leven. Het leven is hard. Zorgen voor je ouders wanneer zij hulpbehoevend zijn, is een andere zaak.

D:
Dus “u” komt voort uit verantwoordelijkheid en respect.

P:
Ja, gelijkwaardigheid zou een te grote last voor je zijn, het zou even veel verantwoordelijkheid met zich meebrengen als ik heb. Je moet in alle rust en vrijheid kunnen experimenteren met welke levensweg bij jou past. Ik red me wel. Je ego als product van gelijkwaardigheid zit je alleen maar in de weg. Bij je eerste volwaardige baan in de maatschappij mag je “je” tegen me zeggen.

D:
Doe ik. Ik heb grote bewondering voor uw wijsheid, pa. Ik moet even een traan wegpinken, hoor. Welterusten, pa.

P:
Daan, slaap zacht. Ik sta altijd voor je klaar.